پایگاه خبری- اطلاع رسانی وب دا زنجان

 آیدا میرزا حسینخانی، کارشناس بهداشت عمومی شبکه بهداشت ابهر  در گفتگو با پایگاه خبری وبدا – زنجان با اشاره به راه‌های انتقال بیماری هاری گفت: اصلی‌ترین راه انتقال هاری گاز گرفتن حیوان است که حدود ۹۸ درصد موارد را شامل می‌شود. همچنین خراش عمیق با ناخن حیوان یا تماس بزاق حیوان آلوده با زخم باز و مخاط بدن نیز می‌تواند باعث انتقال ویروس شود. به همین دلیل در صورت هرگونه تماس مشکوک با حیوان، زمان نقش بسیار مهمی در پیشگیری از بروز بیماری دارد.

وی درباره نشانه‌های هاری در حیوانات اظهار کرد: حیوان مبتلا ممکن است به دو شکل خشمگین یا فلجی ظاهر شود. در نوع خشمگین، حیوان دچار بی‌قراری شده و به هر چیز حمله می‌کند، آب دهانش به شدت ریزش دارد، صدایش تغییر می‌کند و در مراحل بعدی دچار فلج می‌شود. در نوع فلجی نیز حیوان بی‌حال و منزوی می‌شود، فک پایین آن می‌افتد و به تدریج فلج اندام‌ها ایجاد می‌شود و در این حالت لزوماً آب‌گریزی در حیوان دیده نمی‌شود.

میرزا حسینخانی افزود: دوره کمون بیماری در انسان معمولاً بین ۲۰ تا ۹۰ روز است. با شروع علائم که شامل تب، سردرد، ترس شدید از آب و باد، تشنج و فلج عضلات است، دیگر درمان مؤثری وجود ندارد و بیماری در نهایت منجر به کما و مرگ می‌شود.

این کارشناس بهداشت عمومی با تأکید بر اهمیت اقدامات فوری پس از گزش یا خراش حیوان گفت: نخستین اقدام شست‌وشوی فوری محل گزش با آب و صابون روان به مدت حداقل ۱۵ دقیقه است که می‌تواند بار ویروس را به میزان قابل توجهی کاهش دهد. پس از آن باید زخم با الکل ۷۰ درصد یا بتادین ضدعفونی شود. همچنین نباید زخم را پانسمان یا بخیه کرد، زیرا ویروس هاری در محیط بی‌هوازی رشد می‌کند و بستن زخم می‌تواند شرایط رشد آن را فراهم کند. مهم‌ترین اقدام نیز مراجعه فوری به مرکز درمان هاری برای دریافت واکسن است و بهترین زمان برای این کار حداکثر تا ۲۴ ساعت پس از گزش محسوب می‌شود.

میرزا حسینخانی با اشاره به روند درمان بیان کرد: واکسیناسیون هاری معمولاً در سه نوبت در روزهای صفر، سه و هفت انجام می‌شود، اما در صورتی که سگ یا گربه عامل گزش طی ۱۰ روز تلف شود یا حیوان متواری باشد، برنامه واکسیناسیون در چهار نوبت روزهای صفر، سه، هفت و چهارده ادامه می‌یابد. در موارد گزش شدید مانند گزش سر، صورت، دست یا زخم‌های همراه با خونریزی شدید، تزریق سرم ضد هاری (ایمونوگلوبولین) نیز ضروری است.

وی با اشاره به برخی باورهای نادرست در جامعه گفت: تصور اینکه هاری فقط در سگ‌های ولگرد وجود دارد، اشتباه است؛ زیرا سگ یا گربه خانگی که واکسینه نشده باشد نیز می‌تواند ناقل بیماری باشد. همچنین استفاده از داروهای گیاهی یا اقداماتی مانند بریدن محل گزش هیچ تأثیری در پیشگیری از بیماری ندارد و تنها شست‌وشوی صحیح زخم و دریافت واکسن می‌تواند از بروز هاری جلوگیری کند.

کارشناس مراقب ناظر مرکز خدمات جامع سلامت عباس‌آباد در پایان بر اهمیت پیشگیری تأکید کرد و گفت: واکسیناسیون سالانه حیوانات خانگی، پرهیز از تماس با حیوانات ولگرد، آموزش به کودکان درباره خطر نزدیک شدن به سگ‌های ناشناس و قلاده‌گذاری سگ‌های نگهبان گله از مهم‌ترین راهکارهای پیشگیری از بروز موارد انسانی هاری است.